14 mei 2019 - In het oosten van Nederland lopen jagers van wildbeheereenheden (WBE) voorop met het gebruik van drones om reekalveren op te sporen en in veiligheid te brengen voordat de boer gaat maaien. In 2013 experimenteerde WBE Hof van Twente als eerste met drones. Inmiddels gebruikt WBE IJssel-Oost ook een drone voor zoektochten.

,,En? Heb je reekalveren gevonden?’’ Jan Bos, boer in Vorden, komt op zijn mountainbike poolshoogte nemen, net voordat de zoektocht start. ,,We gaan zo beginnen’’, roepen jagers Herzo van der Wal en Bert Kornegoor. Ze staren over een zilver perceel met hoog grasland in de ochtendvorst, glinsterend in de opkomende zon.

Kalf in maaier

,,Ik zag in het aangrenzende stukje bos een geit’’, mompelt Van der Wal. Boer Bos knikt. ,,Dan is de kans groot dat in het veld haar kalveren liggen.’’ Hij is van plan later op de dag te maaien en heeft de jagers ingeseind om jonge reeën in zijn veld op te sporen en in veiligheid te brengen. 

Reegeiten leggen hun kalveren graag in hoog gras. Om te voorkomen dat zo’n kalf tijdens het maaien in een cyclomaaier van de boer terecht komt, worden ze actief gezocht door jagers. Dat gebeurt al decennia, maar dit jaar pakken ze het in Vorden voor het eerst heel anders aan.

Het zou prachtig zijn als wij de coördinaten van de witte stippen kunnen appen naar de boer. Weet hij precies waar hij omheen moet maaien

Herzo van der Wal, Jager en voorzitter van Kenniscentrum Reeën

En dat komt door de drone. Als een kind  op pakjesavond zo geestdriftig grijpt Van der Wal zijn nieuwe speelgoed. Al zoemend stijgt het gevaarte op en begint op 40 meter hoogte in een vast patroon over het veld te vliegen. De mannen staren geconcentreerd naar een minuscuul scherm dat in verbinding staat met de warmtebeeldcamera onder de drone. In 2018 wist alleen al een klein aantal wildbeheereenheden met behulp van een drone bijna driehonderd reekalveren te redden, aldus de Koninklijke Nederlandse Jagersvereniging.

© FOTO HISSINK

In de verte kraait een haan. ,,Het geeft pijnlijk aan hoe vroeg het eigenlijk is’’, grinnikt Van der Wal. ,,Maar nu is de grond nog koud en daardoor zien we de lichaamswarmte van reekalveren beter oplichten.’’ Ondertussen tikt Kornegoor met zijn wijsvinger op het scherm bij een oplichtende witte stip. ,,Dat zou weleens wat kunnen zijn, ik ga kijken.’’

Niet te zien met het blote oog

De jagers van wildbeheereenheid IJssel-Oost in Vorden zijn dan ook blij met de nieuwe drone. Kalveren ‘drukken’ (klein maken, red.) zich als gevaar dreigt en zijn met het blote oog vaak niet te zien. Het probleem is ook dat ze niet bewegen als een tractor op ze afkomt.

© Koninklijke Nederlandse Jagersvereniging

Als jagers ze vinden, worden ze neergelegd op een veilige plek, vaak aan de rand van het veld. De moedergeit haalt ze dan later op. Voorheen ging men de avond of ochtend voor het maaien met hun hond op zoek. Maar kalveren werden dan vaak gemist. ,,In linie lopen met twintig man met 6 meter tussen elk persoon, is ook niet waterdicht’’, zegt Van der Wal. ,,Je vertrapt ook veel van het veld. Daar zijn boeren ook niet blij mee. En het kost je veel mankracht en tijd. Met de drone controleer je met twee man een compleet perceel binnen tien minuten.’’

Inmiddels is Kornegoor aangekomen op de plek van de witte stip. Maar geen ree te zien. ,,Kijk, een molshoop. Een stukje grond dat warmer is.’’ Voor de zekerheid slaat Kornegoor langs de bosrand palen in het veld met een lap zeil die hij bespuit met deodorant. ,,Dan weet moeders dat dit anders is dan normaal en komt ze hier voorlopig niet.’’ Jan Bos kan veilig maaien.

Pioniers

Deze manier van werken staat volgens Van der Wal nog in de kinderschoenen. In 2013 was de WBE Hof van Twente de eerste die met drones kalveren opspoorde. In samenwerking met het Twentse bedrijf Dronexpert werden drones speciaal geprepareerd voor dit werk. Inmiddels overweegt een derde van de ruim driehonderd WBE’s om een drone aan te schaffen.

Enthousiasteling Van der Wal hoopt dat de drone op den duur standaard wordt onder de jagers. Als voorzitter van het Kenniscentrum Reeën pleit hij hier al jaren voor. ,,Het zou prachtig zijn als wij de coördinaten van de witte stippen kunnen appen naar de boer. Weet hij precies waar hij omheen moet maaien.’’

,,En je kunt zo veel meer dan reeën redden. De weidevogels zijn ermee geholpen. En ook de jonge hazen zijn goed op te sporen met de drone. Zij overleven het niet allemaal wanneer boeren de grond moeten lostrekken. Stel je voor dat we de meeste kunnen redden. Dan krijg je een veel rijkere natuur in Nederland.’’

© FOTO HISSINK

Wat zijn de plichten van jagers in Nederland?

Jager zijn in Nederland in eerste plaats vrijwillige beheerders van de natuur. Verschillende groepen (combinaties) jagers vallen onder regionale wildbeheereenheden die overkoepelende plannen moeten maken voor wildbeheer.

De Natuurwet verplicht elke jager om in zijn veld een ‘redelijke’ wildstand te handhaven. Is het er niet dan moet de jager ervoor zorgen dat die terugkomt. Overleggen met de landbouwsector over het maaien is daar een voorbeeld van. Tegelijkertijd moeten jagers ervoor zorgen dat het wild in hun veld geen grote schade aanricht aan de gewassen van de boeren en indien nodig met afschot ingrijpen. Als zodanig moeten zij een fragiele balans bewaren tussen landbouw- en natuurbeschermingsbelangen in dit land.

 

Bron: De Stentor